Mốc thời gian lịch sử

Lời mở đầu

Có hai luồng cốt lõi đan xen trong thời kỳ tiền sử của blockchain và tiền điện tử: phát triển phần mềm dựa trên cộng đồng mã nguồn mở và mật mã học. Quan trọng nhất trong số đó là mật mã khóa công khai. Mã nguồn mở một phần là tiền thân của mạng ngang hàng (peer-to-peer) vào những năm 1990, đồng thời cũng ảnh hưởng đến lịch sử văn hóa của Bitcoin và các tiền điện tử tiếp theo.

Các mốc thời gian là gì và chúng hữu ích như thế nào? Làm thế nào để chúng có thể hữu ích và mang tính giáo dục hơn? Chúng thường là những phác thảo ngắn gọn về những gì đã xảy ra và khi nào. Thật không may, hầu hết thường quá ngắn để cung cấp nhiều bối cảnh. Đôi khi người đọc chỉ muốn có niên đại và sự kiện nhanh chóng, đôi khi lại cần nhiều bối cảnh hơn. Là một nhà sử học và nhà khoa học xã hội, tôi thấy các mốc thời gian ngắn gọn chỉ nêu sự kiện thông thường còn thiếu sót. Chúng bỏ lỡ cơ hội cung cấp bối cảnh quan trọng, mà sau đó nhiều người phải tìm kiếm ở nơi khác. Một số người chỉ muốn biết điều gì đã xảy ra, còn với những người khác, bối cảnh mang tính giáo dục, thú vị và hữu ích. Do đó, tôi đã thiết kế mốc thời gian này như một dạng lai ghép để phục vụ cả hai loại người dùng: sự kiện hoặc thông tin thực tế được in đậm, trong khi văn bản bổ sung cung cấp bối cảnh và giải thích đầy đủ hơn.

1955

SHARE, Inc. được thành lập là nhóm người dùng máy tính và phần mềm đầu tiên, được công nhận rộng rãi là thời điểm khởi nguồn của tư tưởng và thực hành chia sẻ code, ý tưởng về lập trình và mã nguồn mở. SHARE, Inc. dành cho người dùng IBM mainframe, ban đầu là người dùng IBM 701 để chuẩn bị cho IBM 704 mới. Tổ chức này họp vào năm 1955 tại Tập đoàn RAND và chủ yếu gồm các nhà thầu hàng không vũ trụ và quốc phòng. Đáng chú ý, tổ chức này nhanh chóng mở rộng đến tất cả người dùng hệ thống IBM trong nhiều lĩnh vực từ quốc phòng, tình báo, bảo hiểm, ngân hàng đến dầu mỏ, bán lẻ, giáo dục và chính quyền địa phương. Nhân viên IBM tham gia và có ảnh hưởng lớn, nhưng nhiều người bên ngoài công ty cũng vậy, và tổ chức độc lập trong quản trị với IBM ngay từ đầu. Nó đã tạo ra tiền lệ cho các nhóm người dùng khác như USE, Inc. của Sperry Univac và DECUS của Digital Equipment, cũng như mô hình phát triển phần mềm cộng đồng có ảnh hưởng đến UNIX, LINUX, Phong trào Mã nguồn Mở rộng hơn, và phát triển cộng đồng nói chung. Như vậy, nó đã thiết lập một quỹ đạo áp dụng cho những người cypherpunk và tiền mã hóa. Hồ sơ tổ chức đồ sộ của Share, Inc. được lưu trữ tại Viện Charles Babbage.

1968

Khởi nguồn của việc khái niệm hóa và khởi động dự án UNIX, một hệ điều hành có ảnh hưởng sâu sắc là trọng tâm của mã nguồn mở. Được dẫn dắt bởi Ken Thompson và Dennis Ritchie tại Bell Labs, đây là sự hợp tác giữa phòng thí nghiệm với GE và MIT, là sự kế thừa và cách chơi chữ hóm hỉnh từ hệ điều hành chia sẻ thời gian Multics của MIT vào những năm 1960.

1976

Whitfield Diffie và Martin Hellman xuất bản "Các hướng mới trong Mật mã học" (New Directions in Cryptography) trên tạp chí IEEE Transactions on Information Theory. Công trình này đã khởi động lĩnh vực mật mã khóa công khai ngoài cộng đồng tình báo. Không giống như khóa đối xứng, điều này tạo điều kiện cho liên lạc mã hóa mà không cần cơ quan khóa trung tâm. Đây là nền tảng tuyệt đối cho khả năng đóng dấu thời gian mà Haber và Stornetta viết đến vào năm 1991, và là nền móng cho blockchain và tiền điện tử cùng ý thức hệ phi tập trung và ẩn danh của chúng.

1977

Vào năm 1977, các nhà khoa học máy tính MIT Ron Rivest, Adi Shamir và Leonard Adleman đã xây dựng dựa trên các hiểu biết và ý tưởng của Diffie và Hellman để thực hiện bước tiếp theo quan trọng và phát triển thuật toán RSA cho hệ thống mật mã khóa công khai. Họ cũng thành lập một công ty, RSA Data Security, không được quản lý tốt lúc đầu cho đến khi James Bidzos gia nhập để lãnh đạo. Bidzos đã khởi xướng Hội nghị Bảo mật Dữ liệu RSA nổi tiếng hiện nay. RSA Data Security là một công ty quan trọng đã đấu tranh với NSA, vì NSA không muốn có mật mã mạnh mà họ không thể giải mã. Verisign được tách ra từ RSA và Bidzos giữ chức chủ tịch của công ty đó.

1983

Richard Stallman công bố GNU, một dự án hệ điều hành mã nguồn mở và những suy nghĩ ban đầu về khái niệm phần mềm tự do (theo nghĩa tự do và không bị kiểm soát bởi trung tâm hay tập đoàn).

1985

Ý tưởng của Richard Stallman được củng cố, và ông thành lập Quỹ Phần mềm Tự do có ảnh hưởng — một thời điểm then chốt trong lịch sử mã nguồn mở và phát triển cộng đồng, hình thành nên một phong trào và tiếng hô vang tập hợp.

1991

Nhà khoa học máy tính người Phần Lan Linus Torvalds lập trình nhân hệ điều hành Linux và phát hành cho cộng đồng mã nguồn mở toàn cầu vào giữa tháng 9 năm 1991. Linux, như tên gọi tri ân, dựa trên các hiểu biết từ UNIX và xây dựng trên nền tảng đó. Linux được phát hành dưới giấy phép GNU và trở thành điểm tập trung chính tiếp theo (cùng với UNIX) của mô hình phần mềm tự do phát triển cộng đồng và mã nguồn mở.

Stuart Haber và W. Scott Stornetta, hai nhà mật mã học tại Bellcore — một phòng thí nghiệm chung của bảy "Baby Bells" — đã xuất bản một bài viết quan trọng: "Cách Đóng dấu Thời gian cho Tài liệu Kỹ thuật số" (How to Time Stamp a Digital Document). Đây là nền tảng hoàn toàn thiết yếu giúp tạo ra công nghệ blockchain.

1998

Nhà khoa học máy tính và luật sư Nick Szabo đã khái niệm hóa Bit Gold, dự đoán nhiều yếu tố và dựa trên công trình của Haber và Stornetta về đóng dấu thời gian nội dung kỹ thuật số. Nhà báo Nathaniel Popper đã viết trên New York Times ngày 15 tháng 5 năm 2015, suy đoán Szabo chính là Satoshi Nakamoto — người phát minh Bitcoin. Cơ sở của Popper bao gồm những điểm tương đồng về thiết kế kỹ thuật, việc Szabo cố gắng hồi sinh và hợp tác về Bit Gold ngay trước Sách trắng Bitcoin, phân tích phong cách viết, sự bí ẩn và ẩn dật của Szabo, và yêu cầu hồi sinh Bit Gold của ông dường như được đề ngày lại sang ngày muộn hơn nhằm giảm nghi ngờ — theo Popper là để che giấu. Szabo trả lời rằng ông cảm thấy vinh dự nhưng phủ nhận ông là Satoshi. Những cypherpunk như Szabo đều rất coi trọng quyền riêng tư, vì vậy việc phủ nhận có thể là lẽ tự nhiên NẾU thực sự ông là Satoshi. Việc lấy tên Nhật Bản và đảo ngược chữ cái đầu tên có vẻ khả thi, thậm chí thú vị và hóm hỉnh, nhưng ai biết được. Chúng ta có thể không bao giờ biết được. Bài đăng hay email cuối cùng được ký bởi Nakamoto là vào tháng 4 năm 2011, trong đó ông nói đang chuyển sang những việc khác và có lẽ sẽ ngừng liên lạc.

Nhà khoa học máy tính và cypherpunk Wei Dai đã phát triển một bài báo khái niệm ngắn chia sẻ với đồng nghiệp về B-money — cũng giống như Bit Gold là "hệ thống tiền mặt điện tử ẩn danh, phi tập trung." Cả ông và cố Hal Finney đều ở vị trí tiên phong trong nghiên cứu về tiền điện tử, cùng với Szabo và một số người khác. Một số người đã tuyên bố là Satoshi nhưng những người điều tra đều hoài nghi.

2008

Satoshi Nakamoto, bút danh của một người hay một nhóm người, phát hành Sách trắng ngắn về Bitcoin. Nó đặt tiêu chuẩn cho cách các dự án tiền điện tử — lý tưởng là một nỗ lực cộng đồng phi tập trung — được đưa đến sự chú ý của thế giới, đặc biệt là các thợ đào, nhà đầu tư, nhà phân tích và người dùng, cùng bất kỳ ai quan tâm, kể cả các nhà phát triển coin khác trên Web. Trong việc phác thảo ngắn gọn Bitcoin, nó đưa ra mô hình "Bằng chứng Công việc" (Proof-of-Work) — một mô hình có hệ quả quan trọng với tiền điện tử và môi trường.

2009

Bitcoin được Satoshi Nakamoto ra mắt. Nakamoto tiếp tục liên lạc và đóng góp định hướng cho một nhóm nhỏ cho đến đầu năm 2011. Các giao dịch mua bán Bitcoin bắt đầu diễn ra, mỗi Bitcoin được giao dịch với giá dưới một xu.

Hal Finney đã viết cho Satoshi vào năm 2009 rằng ông tin Bitcoin một ngày nào đó sẽ đạt 10 triệu đô la mỗi coin. Trí tuệ và kỹ năng của Finney được các đồng nghiệp mật mã học hết sức tôn kính.

2010

Bitcoin tăng đáng kể theo phần trăm, dao động từ dưới một xu lên đến 0,39 đô la.

Giao dịch Bitcoin đầu tiên được biết đến để mua hàng hóa hoặc dịch vụ đã diễn ra. Trong năm đó, khi giá còn dưới một xu hay pence, thợ đào Bitcoin đầu thời kỳ Laszlo Hanyecz — để chứng minh Bitcoin có thể được dùng để giao dịch — đã thuyết phục thành công một người trong cộng đồng người đam mê Bitcoin trực tuyến gọi điện đặt hàng và thanh toán bằng thẻ tín dụng cho hai chiếc bánh pizza giao đến nhà anh. Hanyecz đã đổi 10.000 Bitcoin để lấy hai chiếc pizza đó. Vào cuối năm 2021, số Bitcoin đó có giá trị tương đương 474 triệu đô la Mỹ, hơn 345 triệu bảng Anh.

Vào tháng 4, Satoshi Nakamoto đã liên lạc với cộng đồng Bitcoin lần cuối cùng, ít nhất là dưới cái tên đó. Thông điệp của ông gửi đến thành viên nhóm Bitcoin Gavin Andresen. Andresen đã chia sẻ thư từ và các bài đăng này với nhà báo Pete Rizzo — người đã nghiên cứu về Bitcoin. Rizzo sau đó trở thành Biên tập viên của Bitcoin Magazine và đúng 10 năm sau ngày email cuối cùng của Satoshi (26 tháng 4 năm 2011), vào ngày 26 tháng 4 năm 2021, Rizzo đã xuất bản một bài viết hồi ký trên Forbes về phong cách lãnh đạo, những thay đổi và sự rút lui của Satoshi Nakamoto khỏi Bitcoin. Bài viết gợi ý đây là một người duy nhất, không phải một nhóm nhỏ, và rằng sự thất vọng với tình huống cùng phản ứng của cộng đồng rộng lớn hơn (và có thể cả sự quan tâm của CIA khi Andresen đang thuyết trình về Bitcoin tại đó) đã khiến Satoshi từ chức và chuyển quyền sở hữu cùng bản quyền code cho "các nhà phát triển," hay nhóm. Từ đó, không ai nghe thấy ông nữa.

Đây không chỉ đơn giản là một bí ẩn thú vị hay mong muốn ghi công cho một nhà phát minh — mà còn nói lên nhiều điều về cộng đồng, những người cypherpunk và đạo đức của họ. Chắc chắn có người trên thế giới biết danh tính của Nakamoto nhưng đang tôn trọng mong muốn của ông. Câu chuyện này đóng vai trò như một câu chuyện khởi nguồn quan trọng và tiếng hô vang tập hợp sự cống hiến cho quyền riêng tư và quyền được ẩn danh — trọng tâm của Bitcoin và tiền mã hóa, với quyền sở hữu ẩn danh trên sổ cái công khai. Nó cũng có ý nghĩa liên quan đến trách nhiệm (thiết kế, hậu quả môi trường), 1 triệu Bitcoin chưa được động đến của Satoshi, điều gì có thể dẫn đến việc Nakamoto bán, tình trạng của những coin này, liệu Nakamoto còn sống không, và nhiều câu hỏi khác.

2012

Người Canada gốc Nga Vitalik Buterin và những người khác thành lập Bitcoin Magazine — ấn phẩm chuyên biệt đầu tiên đưa tin nghiêm túc về tiền điện tử. Buterin là sinh viên đại học vào thời điểm đó và dành khoảng nửa thời gian để nghiên cứu và viết bài cho tạp chí. Các nhà sáng lập đã bán nó vào năm 2015, năm mà Buterin dẫn đầu một nhóm tám người khác để ra mắt tiền điện tử Ethereum. Bitcoin Magazine hiện thuộc sở hữu của BTC Inc. tại Nashville, Tennessee.

2015

Ethereum được thành lập và ra mắt bởi lãnh đạo Vitalik Buterin và bảy đồng sáng lập, tất cả đều là nam giới (một vấn đề trong không gian tiền mã hóa và là chủ đề của một bài đăng blog tôi đang viết về tiền điện tử và giới tính). Nổi bật trong số bảy người là Charles Hoskinson và Gavin Wood. Ethereum là nền tảng ứng dụng phi tập trung (DApp) mà các dự án coin khác, hợp đồng thông minh và NFT xây dựng trên đó, trả phí bằng Ether — token thực sự — để sử dụng dịch vụ. Hoskinson sau đó điều hành Ethereum Classic cạnh tranh sau vụ hack 55 triệu đô la năm 2016 và bất đồng với Buterin về cách giải quyết. Điều này dẫn đến hard fork của Ethereum do Buterin dẫn dắt, và chuỗi hiện tại trở thành Ethereum Classic do Hoskinson điều hành. Khi rời dự án Ethereum, Hoskinson cũng tham gia với Gavin Wood tại Cardano, được truyền thông gọi là "Kẻ giết Ethereum." Cardano là Proof-of-Stake, thực tế là đồng coin lớn đầu tiên triển khai mô hình này, và có khả năng mở rộng tốt. Do đó, Cardano giải quyết hai thách thức lớn của Ethereum. Tuy nhiên Ethereum khó bị Cardano hay Solana thay thế — nền tảng và hệ sinh thái ứng dụng của nó lớn hơn nhiều so với bất kỳ coin hay nền tảng DApp nào khác. Việc chuyển đổi sang Proof of Stake giải quyết cả lo ngại về môi trường lẫn khả năng mở rộng. Hơn nữa, có các đối tác Layer Two như Polygon giúp Ethereum Layer One về quy mô và hiệu quả giao dịch.

Dự án/Quỹ Hyperledger được thành lập vào cuối năm. Tổ chức này tạo ra cơ sở hạ tầng để hỗ trợ các nỗ lực blockchain phần mềm mã nguồn mở. Nó lưu trữ và hỗ trợ các nỗ lực "cấp doanh nghiệp" được lựa chọn, trong đó các giải pháp và ứng dụng được cộng đồng phát triển xây dựng cho các nhà cung cấp và tổ chức người dùng cuối. Nhân viên của quỹ có kinh nghiệm quản lý dự án trong LINUX và các dự án mã nguồn mở, hỗ trợ nỗ lực tổ chức của các dự án được xây dựng cho các tổ chức bởi cộng đồng mã nguồn mở. Điều này tiếp tục cho thấy sự giao thoa sâu sắc giữa cộng đồng mã nguồn mở và các nỗ lực tổ chức cũng như công nghệ blockchain.

2016

Tổ chức Tự trị Phi tập trung (The Decentralized Autonomous Organization — DAO) được thành lập, ra mắt với một chiến dịch gây quỹ cộng đồng rất thành công. Nó trở thành mô hình cho các tổ chức có cấu trúc tương tự và danh mục DAO xuất hiện với nhiều mục tiêu khác nhau. Một DAO sử dụng cơ sở hạ tầng phi tập trung và ẩn danh của blockchain và sổ cái công khai để tạo ra các tổ chức với mục tiêu, thực hành và ý thức hệ quản trị phi tập trung, phi thứ bậc, giữ bí mật thành viên với người khác và lẫn nhau.

2017

Bitcoin tăng mạnh đạt mức hơn 19.000 đô la mỗi coin vào tháng 12, thiết lập mức cao kỷ lục.

2018

Một vụ trộm Ethereum trị giá hàng chục triệu đô la một lần nữa dẫn đến các mối đe dọa sinh tồn đối với nền tảng và dự án, nhưng nó đã sống sót và phát triển mạnh kể từ đó, học hỏi từ sự kiện này. Điều này cho thấy ngay cả các dự án lớn trị giá hàng tỷ đô la cũng chịu rủi ro liên tục.

Bitcoin, sau khi tăng lên hơn 19.000 đô la vào năm 2017, mất hơn 80% giá trị, giảm xuống dưới 4.000 đô la mỗi coin. Đây là một thời điểm quan trọng trong lịch sử Bitcoin. Mức giảm hơn 80% như vậy đã từng xảy ra trước đây, nhưng không phải khi Bitcoin đang ở mức hàng nghìn đô la. Liệu người mua có trở lại không, hay đây sẽ là cuộc đua tăng tốc để thoát ra và giá về 0? Người mua đã trở lại đủ để ổn định giá trên 3.000 đô la, và Bitcoin sẽ thiết lập mức cao kỷ lục mới vào năm 2020 rồi tăng lại vào năm 2021.

2021

Phát biểu từ Chủ tịch SEC Gary Gensler cũng như Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell đều nhấn mạnh sự cần thiết phải làm rõ và tăng cường quản lý đối với tiền điện tử, nhưng làm vậy một cách thận trọng để không gây gián đoạn đổi mới với công nghệ blockchain — một lĩnh vực quan trọng mà Mỹ được xem là người dẫn đầu. Một quỹ ETF giao dịch trên sàn hợp đồng tương lai được chính phủ Mỹ phê duyệt, nhưng ETF giao ngay bị từ chối nhiều lần khi nhiều công ty quản lý tài sản lớn nộp đề xuất. Gensler và Powell nêu ra khả năng thao túng thị trường với sản phẩm giao ngay.

Chính phủ Trung Quốc siết chặt việc thực thi chính sách cấm đào Bitcoin và tiền điện tử — trước đây từng thống trị bởi các thợ đào ở Trung Quốc. Hoạt động đào tại Trung Quốc chuyển vào bóng tối phi pháp và giảm mạnh. Lần đầu tiên về mặt khối lượng, hoạt động đào bắt đầu phân tán đều hơn trên nhiều khu vực của thế giới.

Ethereum bắt đầu quá trình chuyển đổi với London Hard Fork (một dạng tái khởi động — soft fork là các thay đổi tương thích với các khối trước đó, còn hard fork thì không) để trở thành Proof-of-Stake, dự kiến hoàn thành vào năm 2022. Điều này sẽ biến Ethereum trước đây theo cơ chế Proof-of-Work và tiêu tốn nhiều năng lượng (dù ở mức tệ nhất vẫn ít hơn nhiều so với Bitcoin) trở nên thân thiện với môi trường. Như các coin, dự án và nền tảng Proof of Stake khác, lượng năng lượng nhỏ sử dụng sẽ được bù đắp hơn nhiều bởi cơ sở hạ tầng có lượng carbon lớn hơn mà nó thay thế.

2022

Vào đầu tháng 5, Terra-USD và token Luna liên quan đã sụp đổ. Terra — một stablecoin thuật toán do Do Kwon sáng lập — sử dụng token Luna để điều chỉnh thuật toán nhằm duy trì mức neo 1,00 đô la. Nó mất mức neo và giảm mạnh chỉ trong vài ngày. Terra và Luna là stablecoin top 5 và do đó gây ra chấn động trên toàn bộ không gian tiền điện tử, khởi đầu cho một đợt điều chỉnh giá lớn.

Một mùa đông bắt đầu vào mùa hè khi các quân cờ domino khác bắt đầu sụp đổ trong không gian tiền điện tử đang gặp khó khăn. Điều này dẫn đến tuyên bố rộng rãi từ truyền thông rằng ngành đang bước vào "mùa đông tiền mã hóa" — một giai đoạn kéo dài của hiệu suất, đầu tư và giá trị tài sản suy giảm. Giữa mỗi chu kỳ halving của Bitcoin đều có một mùa đông tiền mã hóa. Liệu hiện nay có khác biệt khi đã có nhiều cơ sở hạ tầng hơn vẫn còn là điều chưa chắc chắn.

Trung tâm của vũ trụ tiền mã hóa đang gặp khó khăn là một số thất bại và/hoặc doanh nghiệp có nguy cơ cao nổi tiếng, bao gồm một số tổ chức cho vay tiền điện tử lớn, các sàn giao dịch và dự án coin như BlockFi, Voyager và Celsius. Nhà sáng lập và lãnh đạo sàn giao dịch FTX Sam Bankman-Fried đã thực hiện một số khoản vay và mua lại lớn để giải cứu các công ty và dự án, cam kết hàng trăm triệu đô la, nhằm chống đỡ cơ sở hạ tầng ngành tiền điện tử đang suy giảm. Hành động của Fried là cố gắng chống lại các rủi ro hệ thống cho toàn ngành — những khoản cứu trợ mang tính lợi ích bản thân sáng suốt vì công ty của anh chỉ phát triển mạnh khi ngành lớn hơn phát triển.

Vào ngày 15 tháng 9, Ethereum hoàn thành The Merge — sự hợp nhất giữa Mạng chính Ethereum và Beacon Net, bước cuối cùng để chuyển Ethereum từ Proof-of-Work sang cơ chế đồng thuận Proof-of-Stake. Quỹ Ethereum tuyên bố điều này sẽ giảm mức sử dụng năng lượng đi 99,95 phần trăm. Điều này có nghĩa là mức sử dụng năng lượng của nó sẽ không đáng kể và có thể còn ít hơn năng lượng của cơ sở hạ tầng tài chính vật lý mà nó có thể thay thế — và có thể lập luận rằng nó trở nên thân thiện với môi trường. The Merge thành công và là nỗ lực nhiều năm theo quyết định của lãnh đạo Ethereum Vitalik Buterin khoảng nửa thập kỷ trước về việc chuyển Ethereum sang Proof-of-Stake.

Gian lận và phá sản FTX, và thị trường gấu tiền điện tử. Vào đầu tháng 11, các báo cáo của ấn phẩm thương mại CoinDesk cho thấy công ty giao dịch/sàn giao dịch tiền điện tử FTX của Sam Bankman-Fried đang tham gia vào các giao dịch với Alameda Research (cũng do SBF thành lập) có dấu hiệu gian lận. Điều này đẩy nhanh cuộc khủng hoảng thanh khoản (chắc chắn sẽ xảy ra vào một thời điểm nào đó do mức độ gian lận rộng lớn) và các chi tiết về hoạt động tội phạm ngày càng hiện rõ vào ngày 11 tháng 11 năm 2022, khi Bankman-Fried từ chức và FTX tuyên bố phá sản. Anh ta cố gắng trình bày đây là sự lộn xộn và kiểm soát quản lý kém thay vì hành vi bất hợp pháp hay có ý định xấu, nhưng lập luận này ngày càng trở nên khó thuyết phục khi các chi tiết dần tiết lộ và các đồng phạm hợp tác với cơ quan liên bang. Tháng sau, anh ta bị bắt và đối mặt với nhiều cáo buộc gian lận. Đây là sàn giao dịch lớn thứ hai và đã làm rung chuyển thế giới tiền điện tử, góp phần vào sự sụp đổ giá trị tiền điện tử, trong đó Bitcoin và Ethereum mất khoảng 70 phần trăm giá trị và một số altcoin nhỏ hơn còn mất nhiều hơn. Đã có sự phục hồi một phần, nhưng khả năng và đà của việc tăng cường quản lý tại Mỹ (điều cần thiết) có thể đã đặt ra ít nhất một giới hạn tạm thời cho sự phục hồi và để tiền điện tử trong phạm vi giao dịch gần đây vẫn thấp hơn nhiều so với một nửa mức cao kỷ lục của Bitcoin và Ethereum.

2023

Grayscale — một công ty trong một thập kỷ đã cung cấp sản phẩm ủy quyền giống như quỹ đóng để đầu tư vào Bitcoin, và sau đó phát hành các sản phẩm tương tự cho Ethereum, Solana, Litecoin và các tiền điện tử khác — đã đạt được một thời điểm lịch sử cho ngành khi thắng quyết định của Tòa Phúc thẩm Quận Columbia vào cuối tháng 8 năm 2023, tuyên bố rằng Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch (SEC) không thể ngăn Grayscale chuyển đổi sản phẩm quỹ đóng Grayscale Bitcoin Trust thành sản phẩm Quỹ Giao dịch Trên sàn (ETF). Quyết định này dẫn đến việc nhà quản lý tài sản lớn nhất thế giới Blackrock nộp đơn xin cấp phép ETF Bitcoin khi quyết định được hoàn thiện vào tháng 10 năm 2023. Điều này gần như đảm bảo rằng các ETF cho Bitcoin sẽ được phê duyệt, và chúng đã được phê duyệt vào đầu năm 2024. Do thời gian chuẩn bị dài, các nhà quản lý tài sản này đã đưa các ETF đó ra giao dịch trên thị trường trong vòng một ngày sau quyết định.

Nhà sáng lập và cựu lãnh đạo FTX Sam Bankman-Fried bị kết tội nhiều tội hình sự về gian lận, âm mưu và rửa tiền trong việc điều hành sàn giao dịch FTX và giao dịch liên quan của Alameda Research.

Những diễn biến liên quan đến Tornado Cash đã khơi dậy một cuộc tranh luận trong thế giới tiền mã hóa về cách cân bằng giữa các giao thức được thiết kế để ẩn danh hóa giao dịch tiền điện tử cùng mục tiêu bảo vệ quyền riêng tư, so với mong muốn/nhu cầu của Chính phủ Mỹ về sự minh bạch nhằm ngăn chặn tốt hơn việc sử dụng tiền điện tử cho các hoạt động bất hợp pháp và dễ dàng xác định các thủ phạm hơn. Trong những tháng hay năm tới, các cơ quan quản lý sẽ cần đạt được một sự cân bằng nào đó giữa những lợi ích cạnh tranh và đối nghịch hoàn toàn này.

Chính phủ Canada đã từ chối Đồng tiền/Tiền tệ Kỹ thuật số Canada.

Vào tháng 11, Argentina bầu Tổng thống mới cánh hữu cực đoan Javier Milei — người ủng hộ Bitcoin và chống ngân hàng trung ương.

2024

Sam Bankman-Fried bị kết án 25 năm tù vào tháng 3 năm 2024 sau khi bị tuyên bố có tội về gian lận, âm mưu và rửa tiền trong phiên xét xử bồi thẩm đoàn năm 2023.

Các ETF Bitcoin của Blackrock, Grayscale, Fidelity và chín công ty quản lý tài sản khác được phê duyệt và phát hành trong một phần ba đầu tháng 1 năm 2024. Đến giữa tháng 5, ròng 12 tỷ đô la đã được đầu tư vào các quỹ này. Grayscale, với mức phí cao hơn, là người bán ròng lớn, trong khi Blackrock và Fidelity trở thành người mua ròng lớn của Bitcoin nhằm có lượng tài sản nắm giữ tương đương số tiền từ các nhà đầu tư mua cổ phần. Điều này đã giúp đẩy Bitcoin lên mức cao kỷ lục mới ngắn hạn là hơn 74.000 đô la mỗi coin — mức này sớm bị nhường lại nhưng giữ được nền ở mức cao 50.000 đô la vào mùa xuân.

Trong một bất ngờ vào phút chót (hay đúng hơn là vào giữa tháng 5), SEC — vốn lâu nay im lặng về các đơn xin cấp phép ETF Ethereum từ các nhà quản lý tài sản như Blackrock và Grayscale (đã rút rồi tái nộp đơn) — đã yêu cầu chi tiết và sửa đổi các tài liệu đã nộp. Điều này xảy ra trước khi Bitcoin được chấp thuận vào các tháng cuối năm 2023 và báo hiệu khả năng phê duyệt cao, mặc dù quan điểm phổ biến lúc đó là SEC sẽ từ chối các đơn này. Vào cuối tháng 5, các đơn xin cấp phép ETF dựa trên Ethereum đã được SEC chấp nhận và phê duyệt. Không giống như Bitcoin, cần thêm tài liệu công bố và các sản phẩm ETF thực tế có thể không có sẵn cho đến nửa sau năm 2024.